جمعیت این شهر  418262 نفر است.

نام این شهر نخستین بار بر روی لوحه های گلی سومریان در 5 هزار سال پیش در شهر نیپور باستان، بعنوان یک شهر کوهستانی و به صورت اَراَتا ثبت شده است.

این شهر به نام های دارالارشاد، دارالملک، دارالعرفان، دارالامان نیز نامیده شده است.

جاذبه های گردشگری و آثار تاریخی:

 منطقه نمونه گردشگری سرعین، دریاچه شورابیل، دریاچه آب شیرین نئور( در 42 کیلومتری جنوب اردبیل-خلخال)،آبگرم و آبشار سردابه، روستا و آب معدنی ارجستان(در21 کیلومتری غرب اردبیل)، چشمه معدنی وکیل آباد، چشمه هفت بلوک، سید خانه ابراهیمی(میدان سرچشمه،دوره زندیه)، نارین قلعه، کاروانسرای عباسی( 35 کیلومتری جاده اردبیل – مشکین شهر، دوره صفویه) تپه باستانی سرقین( 20 کیلومتری غرب اردبیل)، مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی(قرن هشتم)، بقعه شیخ جبرائیل، موزه مردم شناسی(میدان عالیقاپوی)، موزه حیات وحش( خیابان دانشگاه)، حمام پیر زرگر، حمام پیر عبدالملک، حمام صفوی، مجموعه بازار سرپوشیده(دوره قاجاریه)، مسجد جمعه( دوره سلجوقی)، مسجد میرزا علی اکبر مرحوم( بازار، دوره قاجاریه)، برج شاطر گنبدی( روستای صوما)، تالار حکمت، کلیسای مریم مقدس(دوره قاجاریه)، مدرسه جعفر اسلامی( دوره قاجاریه)،پیست اسکی آلوارس، مجتمع آب درمانی سبلان، مجتمع آب درمانی بش باجیلار، تپه باستانی آناهیتا، امامزاده سیدابوالقاسم(قره داش)،آبشار گور گور(دامنه های سبلان)، محوطه باستانی کنزق( 10 کیلومتری شمال اردبیل)،دهکده صخره ای روستای ونید کلخوران(5 کیلومتری جنوب شهر)، آرامگاه امام زاده سید عبدا...(روستای آتشگاه)، ویرانه های آتشکده آذر فریق، روستای تاریخی بیله دره، روستای ییلاقی اسد( 3 کیلومتری شمال اردبیل) و ...

صنایع دستی:

گلیم، جاجیم، شال، ورنی، مسند، سفالگری، صنایع چوب(معرق،منبت و خراطی)، مصنوعات چرمی و قالیبافی)

غذاهای محلی:

آش دوغ، پیچاق قیمه، کوفته، لونگی، خشیل، هُرا، قویماق، ساج ایچی، سبزی قورمه، سوغان سو، اوماج آشی، یارما آشی، بوزباش، زنجبیل حالواسی، قیساوا و ...