این غار باستانی در 67 کیلومتری شمال شهرستان دیواندره قرار گرفته است و با توجه به تحقیقات به عمل آمده در دوران مزوزوئیک، منطقه کرفتو در زیر آب بوده و در اواخر دوره مذکور ارتفاعات کرفتو از آب بیرون آمده است.
غار کرفتو جزو غارهای آهکی و طبیعی می باشد که در ادوار مختلف مورد استفاده و سکونت انسان بوده و طی این دوره ها تغییر حالت داده و به صورت معماری صخره ای در چهار طبقه و در دل کوه حفر گردیده است.
مستشرقین و محققین بسیاری از غار کرفتو بازدید و نقشه هایی از آن تهیه و ارائه نموده اند ازز جمله دمرگان، راولینسون، کرپورتر، خانیکف و فون گال، که کرپورتر نقشه ای از غار تهیه نموده، استین این نقشه را تکمیل و فون گال نقشه استین را تصحیح می نماید.
در مقالاتی که توسط محققین به چاپ رسیده به دلیل وجود کتیبه ای یونانی بر سر درب یکی از اطاق های طبقه سوم معماری صخره ای از آن به عنوان معبد هراکلس(هرکول) نام می برند در ترجمه کتیبه مذکور آمده است:«درآن جا هراکلس سکونت دارد باشد که پلیدی در آن راه نیابد.»
ستون فقرات غار حدود 750 متر طول دارد و شعبات فرعی متعددی از آن منشعب می گردد در مدت سکونت انسان این غار دستخوش تغییرات و دچار دگرگونی ها و دخل و تصرفاتی شده و توسط حجاران ماهر و هنرمند به زیبایی هر چه تمام تر فضاهایی درمدخل های غار تراشیده و اطاق ها، راهروها و دالان های متعددی به وجود آورده اند که در میان غارهای دست کن ایران از معماری کاملی برخوردار است.
ورودی غار از دامنه کوه حدود 25 متر ارتفاع دارد که در گذشته راهی نسبتاً سخت و دشوار در کمر کوه هدایت بازدیدکنندگان را به عهده داشته ولی در حال حاضر با پلکانی فلزی به راحتی بازدیدکننده می تواند به دهانه ورودی غار دسترسی داشته باشد.
به طور کلی در معماری صخره ای غار چهار طبقه قابل شناسایی است که از اهمیت ویژه ای در این نوع معماری برخوردار است. در معماری صخره ای غار علاوه بر ایجاد اطاق و راهروهای عبوری سعی نموده اند ارتباطی بین اطاقها به وجود آورده و همچنین نورگیرها و پنجره هایی به سمت فضای بیرونی و مناظر طبیعی ارتفاعات مجاور غار تعبیه نموده اند.بر دیوارهای غار در بعضی از اطاقها نقوشی به صورت استلیزه از حیوان-انسان و گیاه حجاری کرده اند که بیشتر جنبه آئینی داشته است.
در سال 1379 و در طی بررسی باستانشاسی غار گمانه هایی در غار و محوطه بیرونی آن زده شد و آثاری از دوره های مختلف به دست آمد.
کشف تراشه های سنگی در طبقه چهارم و محوطه بیرون غار می تواند نشانه ای ا استفاده انسان در دوران پیش از تاریخ از این غار باشد همچنین نمونه سفال ها و اشیای به دست آمده ادامه سکونت انسان را در طول دوران تاریخی(اشکانی و ساسانی) و دوران اسلامی یعنی قرون ششم تا هشتم هجری قمری مسجل می نماید.
جهت تسهیل بازدید غار اقداماتی در طی سال های 1378 تا 1379 انجام شده که شامل ساماندهی محوطه بیرون غار- پله بندی – ساخت سکوهای استراحت – ایجاد پارکینگ – ساختمان سرایداری – سرویس های بهداشتی و برق کشی غار می باشد.
منبع
اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان کردستان1383 |
